Ίσως από τις πιο αδικημένες προσωπικότητες της Ιστορίας!

Ο Ιουλιανός έζησε από το 331 – 363. Τόπος γέννησης του ήταν η Κων/πολη*. Από μικρή ηλικία ήταν φιλομαθής και ανήσυχο πνεύμα ενώ υπήρξε μαθητής πολλών δασκάλων χριστιανών και μή όπως οι Ευσέβιος, Προαιρέσιος και οι Λιβάνιος, Μαρδόνιος και Νικοκλέους. Πέραν αυτών συνέχισε να μελετά πολλά βιβλία της αρχαίας Ελληνικής γραμματείας από μόνος του (τρέφοντας ιδιαίτερη αγάπη στους Πλάτωνα και Σωκράτη), την περίοδο των έξι ετών που ο ξάδελφος του αυτοκράτορας Κωστάντιος τον έστειλε εις την απομόνωση... Συγκινητικά είναι ακόμη τα λόγια του όσο αφορά τα χρόνια που πέρασε εις την Αθήνα σπουδάζοντας λέγοντας ότι ήταν το ύψιστον καλόν δια αυτόν, ενώ δεν γίνεται να μείνει απαρατήρητο το γεγονός πως έως τον θανατό του δεν σταμάτησε να διαβάζει, να φιλοσοφεί. Όμως υπήρξαν ουκ ολίγα τα προβλήματα και δυσχέρειες που αντιμετώπισε μεγαλώνοντας διότι χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι έως το 354 είχε πεθάνει η μητέρα του και είχαν δολοφονηθεί ο πατέρας του και ο αδελφός του ο Γάλλος. Παράλληλα εκείνη την εποχή κινδύνευσε να χάσει και ο ίδιος την ζωή του αλλά τον γλύτωσε η σύζυγος του Κωστάντιου.

Θεώρησα σημαντικό να αφιερώσω λίγες γραμμές εις τα πιο σημαντικά γεγονότα της ζωής του έως την ενηλικίωσή του, διότι οι εμπειρίες που αποκομίζει ο άνθρωπος σε εκείνη την περίοδο, συμβάλουν τα μέγιστα εις την διάπλαση του χαρακτήρος του. Συνοψίζοντας λοιπόν θα έλεγα ότι βλέπουμε έναν άνθρωπο με αυτογνωσία, άκρως καλλιεργημένο, γνωρίζοντας τα κλασσικά συγγράματα και την «Αγία Γραφή», ενώ παράλληλα σφυρηλατήθηκε και δυνάμωσε ο χαρακτήρας του από τις όποιες κακουχίες και αδικίες πέρασε.

Όλα τα παραπάνω αποδεικνύονται κατ αρχάς εις την πράξη από την ένδειξη της αγάπης και της πίστης που έτρεφαν οι Γαλάτες στρατιώτες προς το πρόσωπό του όταν Καίσαρας πλέον, διετέλεσε διοικητής της δυτικής αυτοκρατορίας. Ο ακέραιος χαρακτήρας του, η δίκαιη μεταχείρηση των υπηκόον του τον έκαναν απόλυτα σεβαστό, ίνδαλμα θα έλεγα, εις την συντριπτική πλειοψηφία των στρατιωτών του, δια αυτό το λόγο λοιπόν, κέρδισε απανωτές μάχες εναντίων των Γερμανών, εκφράζοντας την επιθυμία τους (οι υποικοοί του) να τον δουν αυτοκράτορα. Αυτός το αρνήθηκε εις την αρχή, όμως οι στρατιώτες του πλέον ήταν ανένδοτοι, διότι ο φθόνος του Κωστάντιου προς τον Ιουλιανό μεγάλωνε από τις συνεχόμενες νίκες που πετύχαινε. Ήταν φανερό λοιπόν προς όλους ότι η διαταγή του Κωστάντιου να μεταφερθεί μεγάλο μέρος του στρατεύματος εις την ανατολή δια να πολεμήσει, ήταν πρόφαση δια την διάλυση του στρατού του. Όμως ο θάνατος του Κωστάντιου τον έκανε και τυπικά αυτοκράτορα. Βέβαια όπως όλοι οι άνθρωποι είχε και αυτός τα μειονεκτήματά του, δια την εποχή εκείνη θανάσιμα όπως αποδείχτηκαν:

1. Υπήρξε πολύ ομιλιτικός και του άρεσε να φιλοσοφεί επι παντός θέματος.
   
2. Είχε ατελείωτη αγάπη προς την κλασσική Ελλάδα, την τέχνη της, την φιλοσοφία της, τον πολιτισμό της εν γένει.
   
3. Ουδέποτε υπήρξε συμφεροντολόγος, συνήθης ιδιότητα των αυτοκρατόρων δια να μένουν εις την εξουσία περισσότερο διάστημα.

Κατ αρχάς δια την πιο έγκυρη προσέγγιση των γεγονότων πρέπει να λάβουμε υπόψιν και τις συνθήκες που επικρατούσαν εις την αυτοκρατορία. Ξεκινώντας από την βάση δηλαδή τον λαό, λόγω της έλευσις εδώ και πολλών αιώνων στοιχείων των ανατολίτικων θρησκειών, δημιουργήθηκε μια χαλάρωση και εν τέλει μια εγκατάλειψη των πατρώων ηθών και αξιών, πλην εξαιρέσεων πάντα όπως οι, Λιβάνιος, Ευνάπιος, Δέξιππος και πολλοί άλλοι. Παράλληλα είχε ήδη αρχίσει η έξαρση πολλών δογμάτων, Ιουδαισμού, Χριστιανισμού, Αρειανισμού κ.τ.λ. Στόχος ήταν η επικράτησή τους δια να πάρουν όσο περισσότερα οφέλη από την αυτοκρατορία και τους μηχανισμούς της, με συνέπεια να διχάζουν τους πολίτες διότι ακολουθούσαν υπονομευτικές και πολεμικές τακτικές*. Χριστιανοί της εποχής ενίοτε λάμβαναν θέσεις και ασκούσαν επιρροή στους αυτοκράτορες, ούτως ώστε να επιτίθονται εναντίων της μοναδικής αληθινής απειλής, της πατρώας θρησκείας*. Οι άρχοντες όπως μας έχει διασώσει η ιστορία ζούσαν μέσα εις την ίντριγκα, την διαφθορά με αποτέλεσμα να υπάρχει μέγας φθόνος και δολοφονίες. Εις αυτόν τον ταραγμένο κόσμο προσπάθησε να δώσει κάτι ο Ιουλιανός ερχόμενος εις την εξουσίαν. Ως αυτοκράτορας ήταν ο πρώτος που στέφθηκε εις την Κων/πολη ως γέννημα θρέμμα αυτής. Την περίοδο της θητείας του έζησε κυρίως εκεί και μετέπειτα μετέβη εις την Αντιόχεια δια να προετοιμάσει την εκστρατεία εναντίων των Περσών. Λόγω της φιλοσοφικής παιδείας του πρώτα απ όλα σέβονταν τους υπηκόους του ανεξάρτητα των πιστεύω τους, αρκεί να μην καταστρατηγούσαν νόμους και να μην έφερναν αναταραχή εις την κοινωνία. Δεν μετείχε σε δοσοληψίες με ομάδες πληθυσμών ώστε να τον βοηθήσουν να κρατηθεί περισσότερο εις το αξίωμα, και θέλησε να απαλείψει τις μεταξύ τους ανισότητες. Παράλληλα με την θέλησή του δια ανεξιθρησκεία προσπάθησε να αναστηλώσει αρχαίους ναούς και να προσδώσει ένα πιο φιλοσοφικό χαρακτήρα εις την καθημερινότητα των πολιτών, κάνοντας ο ίδιος την αρχή και μετέχοντας σε δημόσιες συζητήσεις. Αυτή την αλλαγή επιχείρησε να την υλοποιήσει με μέτρα και νόμους που μόνο αντιλαϊκοί δεν ήταν*. Αυτό ήταν το πρώτο μέρος της ανάλυσης της ζωής του φιλοσόφου – αυτοκράτορα Ιουλιανού. Με την ολοκλήρωση της μελέτης στο επόμενο κείμενο πιστεύω να πετύχουμε την αναθεώρηση του προσωπικά λανθασμένου τίτλου του ως «Παραβάτη ή Αποστάτη» ο οποίος του επιβλήθηκε από την εκκλησία.

---

Υποσημειώσεις :

• Το όνομα Κων/πολη αποτελεί πρώιμη και άδικη ονομασία. Το πραγματικό της όνομα δια να μην ξεχνάμε ήταν Βύζαντας.
  
• Εαν ήθελαν να κηρύξουν μόνο τον λόγο του Χριστού στους πολίτες δεν θα συκοφαντούσαν το όνομα Έλληνας, δεν θα επέβαλλαν με την βία τον ασπασμό της θρησκείας, δεν θα ζητούσαν ιδιαίτερα προνόμια δια τους εαυτούς τους και δεν θα τους ένοιαζε εαν κάποιος άλλος πολίτης πίστευε κάτι διαφορετικό, αφού ο λόγος του Χριστού είναι δήθεν καλοπροαίρετος και όχι κατασταλτικός.
  
• Λόγω ότι τα δόγματα στηρίχθηκαν στην ψευτιά και στην αντιγραφή και οικιοποίηση πολλών στοιχείων και από τα πατρώα έθιμα, δια τούτο ήθελαν να ξεριζωθεί εκ θεμελίων η Πατρώα θρησκεία από την μνήμη των ανθρώπων και από την υλική τους μορφή.
  
• Στο επόμενο κείμενο θα αναφερθώ εκτενάστατα εις τους νόμους και την διακυβέρνηση του Ιουλιανό εως των φόνο του.

- ΙΑΣΩΝ (iason@mousaios.gr)



ΠΗΓΕΣ:

Ιουλιανός – Μισοπώγων / Κατά Χριστιανών
Λιβάνιος - Υπέρ των Ελληνικών Ιερών
Βαρδίκος - Εμείς οι Έλληνες (ΡωμαιοΒυζαντινοκρατία) εκδόσεις «Άττικα»
Δαυλός – Τεύχη 179, 232.
Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό «Ήλιος»



ΕΔΩ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ...